“Atın Kuyruğunu Bağlamak” Ne Anlama Geliyor? İşte Erdoğan’ın Defalarca Tekrarladığı O Geleneğin Tarihi
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Malazgirt Zaferi’nin yıl dönümü törenlerinde yaptığı konuşmada “Atımızın kuyruğunu bağladık” ifadesini kullanarak Türkiye Yüzyılı ve terörsüz Türkiye hedeflerine ilişkin kararlılık mesajı verdi. Erdoğan’ın kullandığı bu ifade, Türk savaş kültüründeki tarihi bir geleneği yeniden gündeme getirdi.
“ATIMIZIN KUYRUĞUNU BAĞLADIK”
Muş’un Malazgirt ilçesinde düzenlenen anma törenlerinde konuşan Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Türk kültüründeki eski savaş geleneklerinden birine atıfta bulundu.
Erdoğan konuşmasında şu ifadeleri kullandı:
“Millet olarak bizim çok eski bir geleneğimiz var. Bir sefere çıktığımız zaman, bir yola baş koyduğumuz, bir işe giriştiğimiz zaman atımızın kuyruğunu bağlarız. Bunu ne olursa olsun geri dönmeyeceğimizi, sonuna kadar gideceğimizi anlatmak için yaparız. İşte biz de Türkiye Yüzyılı’nı inşa etmek için atımızın kuyruğunu bağladık. Terörsüz Türkiye ve terörsüz bölge hedeflerimizi gerçekleştirmek üzere atımızın kuyruğunu bağladık. İçinde bulunduğumuz coğrafyayı yeniden barış ve esenlik yurdu yapmak için, terör gibi ebedi kardeşliğimize vurulan hançerleri söküp atmak için atımızın kuyruğunu bağladık.”
“AT KUYRUĞU BAĞLAMAK” NE ANLAMA GELİYOR?
“Atın kuyruğunu bağlamak”, Türk savaş kültüründe hem pratik hem de sembolik anlamlar taşıyan bir uygulama olarak biliniyor.
Savaş meydanlarında atın kuyruk kıllarının çalılıklara takılmasını veya hareket kabiliyetini kısıtlamasını önlemek amacıyla kuyruğun bağlandığı belirtiliyor.
Geleneğin sembolik anlamı ise mücadeleden geri dönmemek, ölümü göze almak ve sonuna kadar mücadele etme kararlılığı olarak ifade ediliyor. Eski Türk kaynaklarında bu uygulama “kuyruk tügmek” veya “at çermetmek” ifadeleriyle anılıyor.
SULTAN ALP ARSLAN VE MALAZGİRT
Geleneğin Türk tarihindeki en bilinen örneklerinden biri 1071 Malazgirt Savaşı ile ilişkilendiriliyor.
Sultan Alp Arslan’ın Malazgirt Meydan Muharebesi öncesinde beyaz elbisesini giydiği ve atının kuyruğunu kendi elleriyle bağladığı aktarılıyor. Alp Arslan’ın bu hareketle savaştan geri dönmeyeceğini ve ölümü göze aldığını gösterdiği belirtiliyor.
DİVÂNU LUGÂTİ’T-TÜRK’TE DE YER ALIYOR
Kaşgarlı Mahmud’un 1074 yılında tamamladığı Divânu Lugâti’t-Türk’te de atın kuyruğunu bağlama geleneğine ilişkin ifadeler bulunuyor.
Eserde yer alan “Alp er atın çermetti” ifadesinin, yiğit kişinin atının kuyruğunu bağlaması anlamında kullanıldığı ve yiğitlik ile kahramanlıkla ilişkilendirildiği belirtiliyor.
ORHUN YAZITLARINA KADAR UZANIYOR
Atın kuyruğunun bağlanmasına ilişkin geleneğin köklerinin İslamiyet öncesi Türk devletlerine kadar uzandığı ifade ediliyor.
Vezir Tonyukuk Yazıtı’nda yer alan “Türk budunun içinde silahlı düşmanları gezdirmedim, kuyruğu düğümlü atlarını koşturmadım” ifadeleri, kuyruğu düğümlü atların askeri harekatla bağlantılı kullanımına işaret ediyor.
Bu gelenek, Türk tarihinde sefere çıkma, mücadele etme ve geri dönmeme kararlılığını ifade eden sembollerden biri olarak günümüze kadar ulaştı.
